Crkva brvnara Svetog Nikole : Drveni Dragulj Nacionalnog značaja
Smještena u pitomom zaseoku Tovilovići, nedaleko od Banja Luke, Crkva brvnara Svetog Nikole u Krupi na Vrbasu predstavlja jedinstven primjer drvene arhitekture i duhovne baštine. Ova crkva, sagrađena davne 1735. godine (prema predanju), odolijeva vremena i zadržava svoj značaj kao jedan od najvažnijih kulturno-istorijskih spomenika ovog kraja. Zbog svojih izuzetnih vrijednosti, crkva je 2012. godine proglašena nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine .
Istorija Crkve
Crkva Svetog Nikole, prema lokalnim predanjima, sagrađena je u 18. vijeku, iako precizni podaci o tačnoj godini izgradnje nisu poznati. Zanimljivo je da je, prema predanju, crkvu osvetio crnogorski vladika Janićije 1752. godine. U to vrijeme, izgradnja pravoslavnih bogomolja bila je pod strogim ograničenjima od strane osmanskih vlasti, pa je gradnja drvenih crkava bila češći izbor, jer su bile jednostavne za skrivanje i prilagodbu.
Crkva brvnara Svetog Nikole povezuje prošlost i sadašnjost, jer je služila kao mjesto okupljanja lokalnog stanovništva kroz vijekove, svjedoči o snazi vjere i povijesti ljudi ovog kraja.
Arhitektura i Umjetnički Detalji
Arhitektura crkve prati tipičan stil gradnje za ovaj dio Balkana – drvene brvnare, gdje su zidovi izrađeni od masivnih drvenih greda, a krov je prvobitno bio prekriven šindrom, da bi kasnije bio zamijenjen limom. Zahvaljujući obnovi iz 2000. godine, vraćen je njen prvobitni izgled sa drvenim krovom.
Unutrašnjost crkve obiluje bogatim detaljima, a posebno se ističe stara kamena časna trpeza , postavljena na ukrašeni drveni stubac. Ikonostasna pregrada je iz tri dijela, ukrašena rustičnim ornamentima, dok su stupci priprate rezbareni i obojeni. Carijske dveri i ikone iz ranog 19. vijeka posebno su značajne, a gosti crkve mogu vidjeti i rijetke ruske i grčke gravure iz 18. i 19. vijeka.
Jedan od najdragocjenijih eksponata crkve je Jevanđelje iz Moskve , štampano 1778. godine, što svjedoči o bogatoj duhovnoj baštini ove crkve.
Legende o Crkvi Svetog Nikole
Crkva brvnara nije samo arhitektonsko čudo, već je i dom nekoliko fascinantnih legendi. Jedna od najpoznatijih priča govori o premještanju crkve na prvobitne lokacije, poznate kao Spasovine , na današnjem mjestu u Tovilovićima. Još jedna legenda kazuje o turskom begu Hadžiju Đumišiću, koji je uz mito lokalnog stanovništva izdao dozvolu za izgradnju crkve, jer je kasnije bio kažnjen i morao je platiti zlatom koliko je težak.
Ove legende dodaju dodatni sloj mistike i značaja ovoj svetinji, čineći je još zanimljivijom za posjetioce i ljubitelje istorije.
Praktične informacije za Posjetioce
Radno vrijeme : Crkva je otvorena tokom cijele godine za posjete.
Ulaznice : Posjeta crkva je besplatna, ali su donacije uvijek dobrodošle za održavanje crkve.
Vodiči i Ture : Lokalni vodiči nude ture koji uključuju obilazak crkve, manastira i drugih prirodnih i kulturnih znamenitosti Krupe na Vrbasu.
Parking : Dostupan je besplatan parking u blizini crkve, sa kratkom šetnjom do lokacije.
KULTURA I ISTORIJA KRAJINE : TRAGOVIMA PROŠLOSTI I NASLIJEĐA
KRAJINA TOUR: Vaša Početna Tačka za Avanture u Krajini
Vodič Kroz Krajinu: Gradovi Koji Moraju Biti Na Vašoj Listi
Krupa na Vrbasu
Da li ste znali?
Krupa na Vrbasu poznata je po svojim kaskadnim vodopadima , koji privlače posjetioce iz cijele regije.
Srednjovjekovni grad Greben datira iz 1192. godine i pruža predivan pogled na dolinu rijeke Krupe.
Ovdje se svake godine održava likovna kolonija , koja okuplja umjetnike iz cijele Bosne i Hercegovine.
Manastir svetog Ilije je duhovni centar koji datira iz srednjeg vijeka, a bio je obnovljen nakon oštećenja u Drugom svjetskom ratu.
Krupa na Vrbasu je poznata i po svojoj crkvi brvnari u zaseoku Tovilovići, koja je proglašena nacionalnim spomenikom.
Banja Luka
Da li ste znali?
Banja Luka je 2018. godine proglašena “Evropskim gradom sporta”.
Grad ima jedinstven spoj osmanske i austrougarske arhitekture.
Čuveno Nektar pivo, koje se proizvodi u Banjaluci, jedno je od najstarijih u regiji, a počelo se proizvoditi 1873. godine.
Grad je poznat kao “zeleni grad” zbog brojnih parkova i drvorednih ulica.
Tvrđava Kastel jedna je od najstarijih građevina u Bosni i Hercegovini, koja datira iz rimskog perioda.
Ključ
Da li ste znali?
Ključ je prvi put spomenut 1329. godine u dokumentima bana Stjepana II. Kotromanića, što svjedoči o njegovom dugom istorijskom značaju.
Srednjovjekovni Stari grad Ključ bio je važna fortifikacija koja je služila kao obrambeni centar za okolinu, a danas pruža nevjerovatan pogled na rijeku Sanu i okolni kraj.
Kroz Ključ je nekada prolazio poznati voz Ćiro , koji je bio ključan za povezivanje ovog kraja sa ostatkom Bosne i Hercegovine, kao i za ekonomski razvoj regije.
Rijeka Sana, jedna od najčistijih rijeka u zemlji, izvire u blizini Ključa i nudi izvrsne mogućnosti za ribolov, kampovanje i druge aktivnosti na otvorenom.
💬 Pravila komentarisanja
Dobro došli u diskusiju! Molimo vas da:
- 🤝 Budete kulturni i poštujete druge korisnike
- 🚫 Komentari sa govorom mržnje, uvredama ili spam sadržajem neće biti objavljeni
- 🧹 Administrator zadržava pravo uklanjanja komentara bez prethodne najave
🖼️ Postavljanje slika u komentarima
- 📌 Dozvoljeno je dodavanje slika kako biste podijelili iskustva i utiske
- 📏 Maksimalna veličina slike: 2MB
- 🗂️ Dozvoljeni formati: JPG, PNG, WEBP
- ❌ Zabranjeno: nasilje, pornografija, reklame i neprimjeren sadržaj
🛡️ Svi komentari se automatski skeniraju protiv spama i mogu biti uklonjeni ako krše pravila.
