Crkva brvnara Svetog Nikole : Drveni Dragulj Nacionalnog značaja
Smještena u pitomom zaseoku Tovilovići, nedaleko od Banja Luke, Crkva brvnara Svetog Nikole u Krupi na Vrbasu predstavlja jedinstven primjer drvene arhitekture i duhovne baštine. Ova crkva, sagrađena davne 1735. godine (prema predanju), odolijeva vremena i zadržava svoj značaj kao jedan od najvažnijih kulturno-istorijskih spomenika ovog kraja. Zbog svojih izuzetnih vrijednosti, crkva je 2012. godine proglašena nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine .
Istorija Crkve
Crkva Svetog Nikole, prema lokalnim predanjima, sagrađena je u 18. vijeku, iako precizni podaci o tačnoj godini izgradnje nisu poznati. Zanimljivo je da je, prema predanju, crkvu osvetio crnogorski vladika Janićije 1752. godine. U to vrijeme, izgradnja pravoslavnih bogomolja bila je pod strogim ograničenjima od strane osmanskih vlasti, pa je gradnja drvenih crkava bila češći izbor, jer su bile jednostavne za skrivanje i prilagodbu.
Crkva brvnara Svetog Nikole povezuje prošlost i sadašnjost, jer je služila kao mjesto okupljanja lokalnog stanovništva kroz vijekove, svjedoči o snazi vjere i povijesti ljudi ovog kraja.
Arhitektura i Umjetnički Detalji
Arhitektura crkve prati tipičan stil gradnje za ovaj dio Balkana – drvene brvnare, gdje su zidovi izrađeni od masivnih drvenih greda, a krov je prvobitno bio prekriven šindrom, da bi kasnije bio zamijenjen limom. Zahvaljujući obnovi iz 2000. godine, vraćen je njen prvobitni izgled sa drvenim krovom.
Unutrašnjost crkve obiluje bogatim detaljima, a posebno se ističe stara kamena časna trpeza , postavljena na ukrašeni drveni stubac. Ikonostasna pregrada je iz tri dijela, ukrašena rustičnim ornamentima, dok su stupci priprate rezbareni i obojeni. Carijske dveri i ikone iz ranog 19. vijeka posebno su značajne, a gosti crkve mogu vidjeti i rijetke ruske i grčke gravure iz 18. i 19. vijeka.
Jedan od najdragocjenijih eksponata crkve je Jevanđelje iz Moskve , štampano 1778. godine, što svjedoči o bogatoj duhovnoj baštini ove crkve.
Legende o Crkvi Svetog Nikole
Crkva brvnara nije samo arhitektonsko čudo, već je i dom nekoliko fascinantnih legendi. Jedna od najpoznatijih priča govori o premještanju crkve na prvobitne lokacije, poznate kao Spasovine , na današnjem mjestu u Tovilovićima. Još jedna legenda kazuje o turskom begu Hadžiju Đumišiću, koji je uz mito lokalnog stanovništva izdao dozvolu za izgradnju crkve, jer je kasnije bio kažnjen i morao je platiti zlatom koliko je težak.
Ove legende dodaju dodatni sloj mistike i značaja ovoj svetinji, čineći je još zanimljivijom za posjetioce i ljubitelje istorije.
Praktične informacije za Posjetioce
Radno vrijeme : Crkva je otvorena tokom cijele godine za posjete.
Ulaznice : Posjeta crkva je besplatna, ali su donacije uvijek dobrodošle za održavanje crkve.
Vodiči i Ture : Lokalni vodiči nude ture koji uključuju obilazak crkve, manastira i drugih prirodnih i kulturnih znamenitosti Krupe na Vrbasu.
Parking : Dostupan je besplatan parking u blizini crkve, sa kratkom šetnjom do lokacije.
KULTURA I ISTORIJA KRAJINE : TRAGOVIMA PROŠLOSTI I NASLIJEĐA
KRAJINA TOUR: Vaša Početna Tačka za Avanture u Krajini
Vodič Kroz Krajinu: Gradovi Koji Moraju Biti Na Vašoj Listi
Bosanska Otoka
Da li ste znali?
Bosanska Otoka se prostire na 24 ade, male otoke koje rijeka Una formira kroz svoje vijuganje.
Grad se prvi put spominje 1264. godine kao dio posjeda knezova Babonića.
U Bosanskoj Otoci 1941. godine započeo je jedan od prvih oružanih ustanaka protiv fašizma u Bosni i Hercegovini.
Rijeka Una, koja prolazi kroz grad, dom je brojnim biljnim i životinjskim vrstama, poznata je po svojoj izuzetnoj bistrini i ljepoti.
Bosanska Otoka je važno odredište za ljubitelje sporta na vodi, a svake godine organizuje Una Regatu, koja privlači učesnike iz cijelog regiona.
Gradiška
Da li ste znali?
Bosanska Gradiška je bila važno strateško naselje još od rimskog doba, a naziv grada Servitium se spominje u starim rimskim kartama.
Rijeka Sava, koja prolazi kroz Bosansku Gradišku, proteže se dužinom od preko 40 km i čini prirodnu granicu sa Hrvatskom.
U 18. stoljeću Osmanlije su naselje s južne strane Save nazivali Berbir, dok je kasnije dobio naziv Bosanska Gradiška.
Tokom osmanske vladavine, Bosanska Gradiška je postala važno središte za prelazak vojske preko Save.
Grad je domaćin značajnim kulturnim manifestacijama i ima bogatu tradiciju u sportu, poljoprivredi i trgovini.
Čelinac
Da li ste znali?
Čelinac je poznat po bogatim šumama, koje su ključne za razvoj drvne industrije na ovom kraju.
Rijeka Vrbanja, koja prolazi kroz Čelinac, popularna je destinacija za ribolovce iz cijele regije.
Općina Čelinac je dom nekih od najstarijih osnovnih škola u regiji, uključujući OŠ “Miloš Dujić”, izgrađenu 1970. godine.
Šnjegotina, naselje u općini Čelinac, poznato je po očuvanoj netaknutoj prirodi, idealno za planinarenje i izlete.
Čelinac se nalazi na raskrsnici važnih puteva koji povezuju Banju Luku sa istočnim dijelovima Republike Srpske, što ga čini pristupačnim i dobro povezanim destinacijom.
💬 Pravila komentarisanja
Dobro došli u diskusiju! Molimo vas da:
- 🤝 Budete kulturni i poštujete druge korisnike
- 🚫 Komentari sa govorom mržnje, uvredama ili spam sadržajem neće biti objavljeni
- 🧹 Administrator zadržava pravo uklanjanja komentara bez prethodne najave
🖼️ Postavljanje slika u komentarima
- 📌 Dozvoljeno je dodavanje slika kako biste podijelili iskustva i utiske
- 📏 Maksimalna veličina slike: 2MB
- 🗂️ Dozvoljeni formati: JPG, PNG, WEBP
- ❌ Zabranjeno: nasilje, pornografija, reklame i neprimjeren sadržaj
🛡️ Svi komentari se automatski skeniraju protiv spama i mogu biti uklonjeni ako krše pravila.
